به گزارش خبرنگار شانا، سعید توکلی، شامگاه یکشنبه (پنجم مهر) در برنامه تلویزیونی هشت درصد با اشاره به اینکه انرژی به‌عنوان یک سبد مفروض می‌شود، گفت: متأسفانه به دلایل مختلف، سهم گاز را در سبد انرژی کشور به حدی رسانده‌ایم که این سوخت از موضوعی صنعتی به موضوعی اجتماعی، امنیتی و فراتر از یک صنعت تبدیل شده است.
وی با اشاره به سهم بالای گاز در سبد انرژی کشور افزود: سهم گاز در سبد انرژی در هیچ کشور دنیا به میزان ایران نبوده است؛ به‌گونه‌ای که نزدیک به ۹۹ تا ۱۰۰ درصد شهرها گازدار هستند و از سوی دیگر ۹۸ درصد جمعیت تحت پوشش گاز قرار دارند و همه نیروگاه‌ها، صنایع و بخش‌های مولد کشور نیز به گاز وابسته‌اند.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران یکی از بخش‌های مهم ماده ۴۶ را تنوع سبد سوخت دانست و گفت: تحقق این موضوع باعث می‌شود قدرت مانور و انعطاف‌پذیری میان بخش‌های مختلف انرژی ایجاد شود.
توکلی گفت: در سال‌های گذشته، شاید به دلیل برخوردهای اقتضایی با موضوع انرژی، تقریباً در برخی روزهای اوج مصرف ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون مترمکعب ناترازی داشتیم که حمله دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی به چهار پالایشگاه کشور در ۲۷ اسفند پارسال نیز باعث از دست رفتن ۲۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت تولید گاز شد.
وی بیان کرد: با تلاش همه دوستان در زنجیره تأمین انرژی، به‌ویژه وزارت نفت و با برنامه‌های شرکت ملی گاز ایران، حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت به‌عنوان تولید زودهنگام پیش از زمستان به چرخه تولید بازگشت؛ اما برای زمستان امسال، افزون‌بر ناترازی ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون مترمکعب در اوج مصرف، با کمبود ۱۳۰ میلیون مترمکعبی نیز روبه‌رو هستیم.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران درباره راهکارهای جبران ناترازی گاز در زمستان امسال توضیح داد: ظرفیت‌های قانونی برنامه هفتم و ماده ۴۶ یکی از راهکارهاست و سازوکارهایی در این زمینه پیش‌بینی شده است.
توکلی افزود: یکی از ظرفیت‌های مناسب ماده ۴۶ این است که سهم صرفه‌جویی موجود در بخش‌های مختلف را مورد توجه قرار داده است. در بخش‌های زیرساختی کشور قسمت‌هایی داریم که بدون اینکه آسایش، آرامش و الگوی مصرف‌کننده تغییر کند، می‌توانیم همان محصول را داشته باشیم.
وی ادامه داد: در قالب کارور انرژی، از سوی دولت مصوبه‌ای صادر شد و با پیگیری‌های کمیسیون اصل ۹۰، دو نوع کارور انرژی به نتیجه رسید.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به ظرفیت‌های ایجادشده در قانون و مصوبه هیئت وزیران درباره طرح‌های صرفه‌جویی انرژی گفت: تاکنون ۱۰۹ قرارداد در پنج بخش کشاورزی، صنعت، نیروگاه‌ها، بخش عمومی و خانگی در بخش کارور نوع ۲ با شرکت‌های مختلف امضا شده است.
صرفه‌جویی یک میلیاردمترمکعبی با مشارکت کارورها
توکلی درباره میزان صرفه‌جویی حاصل از قراردادهای امضاشده گفت: این قراردادها ظرفیت صرفه‌جویی قابل توجهی ایجاد کرده‌اند و برآورد می‌شود میزان صرفه‌جویی حاصل از این قراردادها تا پایان سال به بیش از یک‌میلیارد مترمکعب برسد.
وی درباره برنامه پیش‌بینی‌شده برای جذب مشترکان و صرفه‌جویی انرژی از مقدار فوق بیان کرد: در بخش خانگی، ۲ میلیون و ۳۳۷ هزار و ۸۴ مورد، نیروگاهی، ۷ مورد، کشاورزی شامل گلخانه و مرغداری، ۲ هزار و ۲۸۳ مورد، صنعتی ۶۰۹ مورد، بخش تجاری شامل نانوایی و رستوران ۵ هزار و ۳۲۹ مورد و در سایر بخش‌ها شامل مساجد، اماکن و تأسیسات دولتی نیز ۱۹ هزار و ۹۳۸ مورد پیش‌بینی شده است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: مجموع این بخش‌ها به ۲ میلیون و ۳۶۵ هزار و ۲۵۰ مورد می‌رسد که میزان صرفه‌جویی آن‌ها بر اساس همین سازوکار، درمجموع تقریباً یک‌میلیارد مترمکعب برآورد شده است. عدد کنونی پیش‌بینی‌شده، ۹۷۹ میلیون مترمکعب است که با دقت و بر اساس برنامه و اقدام‌های پیش‌بینی‌شده تا پایان امسال تعیین شده است.
توکلی افزود: با توجه به اینکه پنج ماه از سال باقی مانده است، اگر این هدف را به‌صورت ماهانه تقسیم کنیم، باید برای هر ماه یک‌پنجم یک‌میلیارد مترمکعب، یعنی حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب صرفه‌جویی محقق شود. هدف ما این است که این میزان صرفه‌جویی را محقق کنیم و در نهایت تا پایان سال به یک‌میلیارد مترمکعب برسیم.
تداوم تولید با حداقل مصرف انرژی
وی با اشاره به اینکه شرکت‌های کارور واسطه میان تولیدکننده گاز و مصرف‌کننده هستند و بررسی می‌کنند کدام بخش‌های خانگی، تجاری، کشاورزی، صنعتی و عمومی ظرفیت صرفه‌جویی دارند، در این زمینه ظرفیت صرفه‌جویی در واحدهای آجرپزی را مثال زد و توضیح داد: نزدیک به ۳ هزار و ۲۶۰ مشترک آجرپزی داریم. اگر این واحدها بخواهند با روش سنتی آجر تولید کنند، به‌ازای یک تن تولید ۳۰۰ مترمکعب گاز مصرف می‌شود. شرکتی با ما قرارداد کارور امضا کرده و با تغییر فناوری شرکت‌های آجرپزی، به‌جای ۳۰۰ مترمکعب، ۲۷.۴ مترمکعب گاز مصرف خواهد شد و همان تولید با حداقل مصرف انرژی انجام می‌شود.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در مثالی دیگر به ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان در زمینه بهینه‌سازی مصرف انرژی اشاره کرد و گفت: یک شرکت دانش‌بنیان در شهر مقدس مشهد، با انجام یک طرح پژوهشی موفق به طراحی و ساخت تجهیزی شده است که استفاده از آن در نانوایی‌های صنعتی می‌تواند مصرف انرژی را بین ۵۰ تا ۷۰ درصد کاهش دهد و هم‌زمان کیفیت نان را نیز بهبود بخشد.
توکلی افزود: این تجهیز به ثبت اختراع رسیده و تاکنون ۱۸ دستگاه از آن ساخته و نصب شده است و پیش‌بینی می‌شود تعداد تجهیزات ساخته‌شده تا پیش از پایان سال به ۴۰ دستگاه برسد. توسعه این فناوری می‌تواند ظرفیت قابل توجهی برای کاهش مصرف گاز در نانوایی‌های صنعتی ایجاد کند. همچنین در بخش مرغداری‌ها اقدام‌های متنوعی در حال انجام است و درمجموع تلاش شده است بدون ورود و دخالت مستقیم دولت، زمینه مشارکت بخش‌های مختلف در مدیریت و کاهش مصرف انرژی فراهم شود.
وی با بیان اینکه بخش خانگی یکی از مهم‌ترین حوزه‌های اجرای طرح‌های صرفه‌جویی است، افزود: بر اساس بررسی‌ها و مطالعات، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد مصرف انرژی یک واحد مسکونی در فصل زمستان به گرمایش اختصاص دارد؛ ازاین‌رو هرچه سیستم‌های گرمایشی از بازده بالاتری برخوردار باشند، ظرفیت بیشتری برای کاهش مصرف گاز ایجاد خواهد شد.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: استفاده از بخاری‌های پربازده و ارتقای سیستم‌های گرمایشی از اقدام‌هایی است که می‌تواند به کاهش مصرف گاز در بخش خانگی منجر شود.
افزایش ۲۵ میلیون مترمکعبی مصرف با کاهش یک درجه دما
توکلی با اشاره به افزایش مصرف گاز در فصل سرد سال گفت: در زمستان، هرچه دمای محیط کاهش می‌یابد، مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری افزایش پیدا می‌کند. به‌ازای هر یک درجه کاهش دما، حدود ۲۵ میلیون مترمکعب به مصرف گاز کشور اضافه می‌شود که معادل تولید یک فاز پارس جنوبی است.
وی توضیح داد: منظور از ظرفیت صرفه‌جویی، شناسایی ساختمان‌هایی است که مصرف آن‌ها بالاتر از استاندارد است. پس از شناسایی، ممیزی انرژی انجام و بر اساس نتایج ممیزی، اقدام‌های اصلاحی متناسب با شرایط هر ساختمان و با استفاده از الزام‌های مقررات ملی ساختمان، به‌ویژه مبحث ۱۹، اجرا می‌شود.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران تصریح کرد: این اقدام‌ها برای همه ساختمان‌ها یکسان نیست. در یک ساختمان ممکن است اصلاح و بهینه‌سازی موتورخانه راهکار مناسب باشد، در ساختمان دیگر تعویض بخاری با بخاری پربازده و در ساختمان دیگری اقدام‌هایی مانند درزگیری و اصلاح عایق‌بندی بیشترین میزان صرفه‌جویی را ایجاد کند.
توکلی با اشاره به تجربه شرکت ملی گاز ایران در زمینه بهینه‌سازی موتورخانه‌ها گفت: تاکنون حدود ۱۳۰ هزار موتورخانه در کشور اصلاح و بهینه‌سازی شده است و این تجربه نشان می‌دهد که با بررسی دقیق وضع مصرف هر ساختمان می‌توان راهکار مناسب برای کاهش مصرف را شناسایی و اجرا کرد.
گواهی صرفه‌جویی گاز در بورس انرژی
وی درباره سازوکار صدور گواهی صرفه‌جویی نیز گفت: میزان صرفه‌جویی ایجادشده پس از اجرای اقدام‌ها و انجام اندازه‌گیری‌های لازم، در قالب گواهی صرفه‌جویی به ذی‌نفع ارائه می‌شود.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران افزود: گواهی‌های صرفه‌جویی گاز قابلیت معامله در بورس انرژی را دارند و هر مترمکعب صرفه‌جویی گاز در قالب این گواهی‌ها حدود ۷۴ هزار و ۵۰۰ تومان در بورس فروش رفته است.
توکلی با تأکید بر ظرفیت بالای صرفه‌جویی در بخش خانگی بیان کرد: ظرفیت موجود در این حوزه بسیار بیشتر از ارقام کنونی است و با توسعه طرح‌های بهینه‌سازی، شناسایی مشترکان دارای مصرف بالاتر از استاندارد، اجرای ممیزی انرژی و اصلاح تجهیزات و تأسیسات، می‌توان میزان صرفه‌جویی را افزایش داد.
وی گفت: هدف این است که صرفه‌جویی ایجادشده به‌صورت دقیق اندازه‌گیری شود و از طریق سازوکار گواهی صرفه‌جویی، ارزش اقتصادی آن به مشترک یا سرمایه‌گذار بازگردد تا انگیزه لازم برای توسعه اقدام‌های بهینه‌سازی مصرف ایجاد شود.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران تأکید کرد: اقدام‌های محقق‌شده در کارورهای انرژی با تعامل میان کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی، کمیسیون انرژی و دستگاه‌های اجرایی انجام شده است.
توکلی ادامه داد: تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی می‌تواند نتایج قابل توجهی به همراه داشته باشد.
آغاز فعالیت کارور نوع یک
وی گفت: اعتقاد ما این است که تهدیدی که اتفاق افتاده، تبدیل به فرصت شده است. افزون بر این اقدام‌ها، یک خبر خوب نیز دارم: همین امروز کارور نوع یک را تعریف پایه انجام دادیم و قرارداد شهرستان سبزوار، به‌عنوان شهرستانی که ۲۱ سی‌جی‌اس دارد، انجام شد.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران گفت: کارورهای انرژی یکی از بخش‌های صرفه‌جویی است و همه ناترازی گاز با این برنامه تراز نمی‌شود.