تأمین پایدار انرژی، به‌ویژه در فصل سرد سال، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های شرکت ملی گاز ایران است. استان خراسان رضوی در سال‌های اخیر، با توجه به گستردگی شبکه و تعداد بالای مشترکان، برنامه‌های متنوع و هوشمندانه ای در قالب طرح «مدیریت ناترازی» در دست اجرا قرار داده است تا ضمن صیانت از منابع انرژی از طریق مردمی‌سازی مدیریت مصرف و عدالت در مصرف؛ پایداری شبکه گاز نیز حفظ شود.
در همین راستا، دولت چهاردهم با تصویب نظام جدید تعرفه‌گذاری چهار پله‌ای گاز طبیعی، گامی اساسی در جهت اصلاح الگوی مصرف برداشته است. این نظام با هدف ساده‌سازی و ایجاد عدالت در مصرف، جایگزین نظام ۱۲ پله‌ای سابق شده و اکنون بر اساس میانگین مصرف هر شهر محاسبه می‌شود.
هدف نخست نظام تعرفه‌گذاری مصوب دولت بخش دولتی است، به نحوی که تمامی دستگاه‌های دولتی موظف شده‌اند با مدیریت مصرف نسبت به کاهش مصرف گاز به میزان ۲۰ درصد در مقایسه با سال ۱۴۰۱ با لحاظ شرایط دمایی اقدام کنند و در صورت عدم رعایت این تکلیف، گازبهای آنها متفاوت از گذشته محاسبه خواهد شد که طبیعتاً مدیر دستگاه و متولیان بخش انرژی بایستی پاسخگو باشند.
در نظام تعرفه‌گذاری جدید، در بخش خانگی نیز در صورتی که مصرف یک مشترک در هر شهر از میانگین مصرف‌کنندگان همان شهر بیشتر باشد بخشی از مصرف مشترک که کمتر از ۵۰ درصد میانگین مصرف شهر باشد، در پله نخست قرار گرفته و از تعرفه حمایتی بهره‌مند می‌شود و مصرف بیشتر در پله‌های بعدی محاسبه می‌شود.
مصرف بیش از ۹۵ درصد میانگین آن شهر نیز در پله چهارم جای می‌گیرد که تنها حدود دو درصد از مشترکان بسیار پرمصرف مشمول پله چهارم خواهند بود. این اصلاح هوشمندانه سبب شده اقلیم‌های مصرف از پنج ناحیه کلی به بیش از ۱۳۰۰ اقلیم شهری تبدیل شود و عدالت واقعی در توزیع انرژی برقرار شود.
از سوی دیگر، شرکت ملی گاز با اجرای طرح‌های متنوعی همچون بهینه‌سازی موتورخانه‌ها، جمع‌آوری گرماتاب‌ها و شعله‌های گازی در فضاهای روباز و تعویض بخاری‌های غیراستاندارد با وسایل راندمان بالا و کم‌مصرف، گام‌های مؤثری در تحقق اهداف ملی صرفه‌جویی بردارد.
همچنین با نظارت بر مصرف گاز در دستگاه‌های اجرایی و الزام ادارات به رعایت دمای حداکثر ۲۰ درجه سانتی‌گراد، فرهنگ صرفه‌جویی و مدیریت مصرف در بخش اداری را تقویت کند.
با وجود این، مدیریت ناترازی گاز تنها با برنامه‌های فنی و اداری محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند همراهی و مشارکت مردم است. خانواده‌ها نقش اصلی در پایداری جریان گاز دارند. خاموش کردن بخاری اتاق‌های بدون استفاده، تنظیم دمای خانه بین ۱۸ تا ۲۰ درجه، سرویس سالانه پکیج‌ها و بخاری‌ها و استفاده از پوشش مناسب در خانه، اقداماتی ساده اما بسیار مؤثر برای صرفه‌جویی در مصرف گاز است.
در روزهای سرد سال، هر یک مترمکعب صرفه‌جویی از سوی یک خانوار می‌تواند به پایداری جریان گاز برای سایر خانوارها در مناطق سردتر کمک کند. این فرهنگ همدلی و مسئولیت‌پذیری انرژی، همان سرمایه اجتماعی ارزشمندی است که شرکت گاز استان خراسان رضوی در کنار مردم برای تقویت آن تلاش کرده و موفق به تحقق آن شده است.
باور داریم که گاز طبیعی، سرمایه ملی و نیاز فردای فرزندانمان است. امروز با رعایت اصول مصرف بهینه، می‌توان آینده‌ای پایدارتر برای کشور رقم زد. پایداری شبکه گاز در زمستان، نتیجه تصمیم‌های درست امروز ماست؛ تصمیم‌هایی که از خانه‌ها آغاز می‌شود و به توسعه پایدار ایران عزیز اسلامی ختم خواهد شد.
حسن افتخاری
مدیرعامل شرکت گاز استان خراسان رضوی